Jesteśmy obecni na Targach Edukacyjnych Edukacyjnych w Poznaniu 8-10 marca 2024 r.

Zapraszamy do odwiedzenia stoiska nr 39

 

3. 7. Przemiany w życiu politycznym i nowe ideologie polityczne

I. Postępy demokratyzacji życia politycznego

1. Rozszerzenie zasięgu praw politycznych i wolności obywatelskich

a. stopniowe poszerzanie grona osób posiadających prawa obywatelskie (ograniczanie cenzusów)

b. upowszechnianie się zasady tajności wyborów

c. gwarancje praw obywatelskich

– wolność osobista

– równość wobec prawa

– wolność słowa i wolność druku

– nienaruszalność majątku

d. kurialny system wyborczy (obowiązywał w Austro-Węgrzech)

2. Rozpowszechnienie się systemów parlamentarnych

a. proces rozszerzania kompetencji parlamentów

b. stopniowe ograniczanie zakresu władzy monarszej

3. Rozpowszechnienie się zasady trójpodziału władzy:

a. ustawodawcza

b. wykonawcza

c. sądownicza

II. Rola partii politycznych

1. Dwie tradycje partii politycznych

a. brytyjska – wywodząca się z angielskiego parlamentaryzmu

torysikonserwatyści

wigowieliberałowie

b. francuska – wywodząca się z klubów politycznych z okresu wielkiej rewolucji

2. Pierwsze nowoczesne partie polityczne w Anglii

a. Partia Konserwatywna

b. Partia Liberalna

c. Partia Pracy

III. Ruch robotniczy

1. I Międzynarodówka

a. wzrost popularności poglądów Karola Marksa

socjalizm naukowy/komunizm

– wiodąca rola klasy robotniczej – proletariatu

internacjonalizm

– dążenie do rewolucji

– dążenie do budowy komunizmu

b. alternatywne nurty socjalistyczne

Jean Blanc – tworzenie warsztatów narodowych

Louis Blanqui – dążenie do rewolucji przeprowadzonej przez zawodowych rewolucjonistów

c. anarchizm

Pierre Proudhon – dążenie do likwidacji państwa jako formy organizacji społeczeństwa

Michaił Bakunin

2. Utworzenie I Międzynarodówki – 1864 r.

a. organizacja zrzeszająca przedstawicieli ruchu robotniczego różnych państw

b. przywódcza rola Karola Marksa

c. konflikt między komunistami a anarchistami – wykluczenie Bakunina i jego zwolenników z I Międzynarodówki

3. Podział ruchu robotniczego

a. powstanie II Międzynarodówki Fryderyk Engels – 1889 r.

b. socjaldemokracja

rewizjonizmEduard Bernstein

reformizm – Karl Kautsky

c. komunizm

– dążenie do obalenia systemu kapitalistycznego i demokratycznego w drodze rewolucji

– wprowadzenie dyktatury proletariatu

nacjonalizacja całej gospodarki

d. ruch robotniczy w Niemczech

– Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD)

– Niezależna Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (USPD) – działalność Karla Liebknechta i Róży Luksemburg

IV. Komuna Paryska

1. Klęska Francji w wojnie z Prusami (1870-1871 r.)

2. Obalenie monarchii i proklamacja III Republiki Francuskiej

a. utworzenie Rządu Obrony Narodowej

– podpisanie traktatu pokojowego z Prusami

– przeprowadzenie wyborów do Zgromadzenia Narodowego (zwycięstwo monarchistów)

b. utworzenie rządu Louisa Thiersa

3. Wybuch powstania w Paryżu

a. opuszczenie miasta przez wojska wierne rządowi

b. powołanie przez powstańców Komitetu Centralnego Gwardii Narodowej

c. przeprowadzenie wyborów powszechnych – zwycięstwo radykalnych republikanów

d. powołanie władz

Komuna Paryża – rewolucyjny parlament

Rada Komuny Paryża – rząd rewolucyjny

e. reformy Komuny Paryża

– uspołecznienie fabryk

– równouprawnienie kobiet

– laicyzacja państwa i konfiskata majątków kościelnych

– laicyzacja szkoły

– skrócenie dziennego czasu pracy i ustalenie płacy minimalnej

4. Stłumienie Komuny Paryskiej

a. bezwzględny charakter walk

– rozstrzeliwanie komunardów i cywilów podejrzanych o popieranie komuny przez wojska rządowe

– rozstrzelanie zakładników przez komunardów

b. bilans Komuny Paryskiej

– poległo 900 żołnierzy oddziałów rządowych

– poległo ok. 30 tys. komunardów i cywilów

– uwięziono ponad 43 tys. osób

V. Powstanie chrześcijańskiej demokracji

1. Ogłoszenie przez papieża Leona XIII encykliki Rerum novarum – 1891 r.

2. Społeczna nauka Kościoła

– odrzucenie marksistowskiej walki klas

– odrzucenie liberalizmu gospodarczego

– zasada solidaryzmu społecznego

– apel o tworzenie społecznych stowarzyszeń katolickich

– starania o poprawę warunków pracy pracowników najemnych

3. Tworzenie chrześcijańskich związków zawodowych

4. Powstawanie chrześcijańskich partii politycznychchadecja

VI. Narodziny nacjonalizmu

1. Powstawanie państw narodowych

2. Szowinizm

3. Antysemityzm

4. Syjonizm

a. Theodor Herzl

b. I Światowy Kongres Syjonistyczny – 1897  r.